160 bin konut kamulaştırılabilir: Berlin'de üç parti anlaştı

Almanya'nın başkenti Berlin'de siyasi dengeleri değiştirebilecek bir hükûmetin kurulması için önemli bir adım atıldı. Sosyal Demokrat Parti (SPD), Yeşiller ve Sol Parti (Die Linke), ön görüşmeleri başarıyla tamamlayarak ortak yönetimin temel politikaları üzerinde uzlaştı. Üç partinin hazırladığı programda en fazla dikkat çeken düzenleme ise büyük emlak şirketlerine ait yaklaşık 160 bin konutun kamulaştırılması oldu.

Üç parti, konut kiralarının artışını durdurmak, Berlin'deki temizlik sorununu çözmek ve kentte güvenliği artırmak konusunda anlaşmaya vardı.

Ancak Berlin'de yeni koalisyon henüz kurulmuş değil. Önce partilerin yetkili kurulları anlaşmayı onaylayacak. Ardından resmî koalisyon müzakerelerine başlanacak. Görüşmelerin kasım ayının başında başlaması bekleniyor.

10 binden fazla konutu olan şirketler hedefte

Üç partinin üzerinde uzlaştığı en tartışmalı konu, büyük emlak şirketlerinin konutlarının kamulaştırılması.

Plana göre Berlin'de 10 binden fazla konuta sahip özel emlak şirketlerinin mülklerinin bir bölümü, tazminat ödenerek kamu mülkiyetine geçirilecek.

Ancak şirketlerin sahip olduğu bütün konutlara el konulmayacak. Her şirket 10 bin konutunu elinde tutabilecek. Kamulaştırma yalnızca bu sınırı aşan konutları kapsayacak.

Sol Partinin Berlin Eyalet Meclisindeki eş grup başkanı Elif Eralp'in açıklamasına göre düzenleme beş büyük emlak şirketini etkileyecek.

Bunların arasında Almanya'nın en büyük konut şirketlerinden Vonovia da bulunuyor.

Eralp, planın uygulanması hâlinde yaklaşık 160 bin konutun belediye mülkiyetine geçeceğini söyledi.

Amaç, özel emlak şirketlerinin konut piyasası üzerindeki etkisini azaltmak ve kiraların daha fazla yükselmesini önlemek.

16 milyar avroluk kamulaştırma planı

Konutların kamu mülkiyetine geçirilmesi için büyük miktarda tazminat ödenmesi gerekecek.

Üç partinin hazırladığı plana göre toplam tazminatın 16 milyar avroyla sınırlandırılması hedefleniyor.

Elif Eralp, bu miktarın gerçekçi olduğunu savundu.

Ancak kamulaştırmaların kısa sürede gerçekleştirilmesi planlanmıyor.

Üç parti, gerekli yasa tasarısını 2028 yılının ortasında sunmayı hedefliyor. Yasanın kabul edilmesi durumunda ise bir yıl sonra yürürlüğe girmesi öngörülüyor.

Bu süre içerisinde düzenlemenin anayasal açıdan incelenmesi de planlanıyor.

Büyük emlak şirketlerinin karara karşı dava açması beklendiği için sürecin yıllarca devam etmesi mümkün.

Almanya'da daha önce uygulanmamış bir anayasa maddesi kullanılacak

Kamulaştırma planının hukuki dayanağı, Alman Anayasası'nın 15. maddesi olacak.

Bu madde, toprakların, doğal kaynakların ve üretim araçlarının kamu yararı amacıyla, tazminat ödenerek kamu mülkiyetine veya ortak ekonomik yönetim biçimlerine geçirilmesine imkân tanıyor.

Ancak söz konusu anayasa maddesi Almanya'da bugüne kadar hiç uygulanmadı.

Dolayısıyla Berlin'de planlanan düzenleme, yalnızca başkent açısından değil, Almanya genelinde de hukuki ve siyasi sonuçlar doğurabilir.

Üç parti, yeni konut yatırımlarının zarar görmemesi için bazı istisnalar da belirledi.

Kooperatiflere ve kamu yararına çalışan kuruluşlara ait konutlar kamulaştırma kapsamına alınmayacak.

Ayrıca 1 Ocak 2021'den sonra inşa edilen veya gelecekte yapılacak konutlar da düzenlemenin dışında tutulacak.

Berlin SPD Başkanı Steffen Krach, bu istisnaların yeni konut yapmak isteyen yatırımcılara açık bir güvence verdiğini söyledi.

SPD seçimden önce karşı çıkıyordu, şimdi kabul etti

Konutların kamulaştırılması konusunda en dikkat çekici siyasi değişim SPD'de yaşandı.

Berlin SPD Başkanı Steffen Krach, seçim kampanyası sırasında kendi yönetiminde kamulaştırma yapılmayacağını açıklamıştı.

Ancak Sol Parti ve Yeşillerle yürütülen görüşmelerin ardından bu tutumunu değiştirdi.

Krach, varılan anlaşmayı kabul edilebilir bir uzlaşma olarak değerlendirdi.

SPD'li siyasetçi, "Ben demokrasiye inanmış biriyim. Demokrat olan, uzlaşmak gerektiğini bilir" dedi.

Buna karşılık Sol Parti ve Yeşiller de önceki taleplerinden geri adım attı.

Bu iki parti, daha önce 3 bin konuttan fazla mülke sahip şirketlerin kamulaştırma kapsamına alınmasını savunuyordu.

Yeni anlaşmada ise bu eşik 10 bin konuta yükseltildi.

2021'de halk kamulaştırmaya evet demişti

Berlin'deki konut sorunu uzun yıllardır devam ediyor.

Konut kiraları sürekli yükselirken uygun fiyatlı ev bulmak giderek zorlaşıyor.

Özellikle düşük ve orta gelirli vatandaşlar, artan barınma maliyetlerinden olumsuz etkileniyor.

Berlinliler, 2021 yılında düzenlenen halk oylamasında büyük emlak şirketlerine ait konutların kamulaştırılmasını desteklemişti.

Ancak oylamada somut bir yasa tasarısı bulunmuyordu.

Bu nedenle halkın çoğunluğu kamulaştırmadan yana oy kullanmasına rağmen aradan geçen yıllarda herhangi bir uygulamaya geçilmedi.

SPD, Yeşiller ve Sol Partinin kurmayı planladığı yeni koalisyon, söz konusu talebin hayata geçirilmesinin önünü açabilir.

440 bin belediye konutuna kira sınırı geliyor

Üç partinin planı yalnızca kamulaştırmayla sınırlı değil.

Berlin'de hâlihazırda belediyelere ait yaklaşık 440 bin konut bulunuyor.

Yeni koalisyonun kurulması durumunda bu konutlardaki yıllık kira artışının en fazla yüzde 2 ile sınırlandırılması hedefleniyor.

Böylece kamuya ait konutlarda yaşayan kiracıların daha yüksek kira artışlarına karşı korunması amaçlanıyor.

Ayrıca hukuka aykırı biçimde aşırı kira talep eden ev sahiplerine yönelik denetimlerin artırılması planlanıyor.

Üç parti, Berlin tarihinin en kapsamlı yeni konut programlarından birini de başlatmak istiyor.

Hedef, 2031 yılına kadar 100 bin yeni konut için yapı ruhsatı verilmesi ve bunun sonucunda 100 bin uygun fiyatlı konutun yapılması.

Ancak bu hedeflerin gerçekleşebilmesi için yeni hükûmetin kurulması, gerekli kararların alınması ve inşaat projelerinin hayata geçirilmesi gerekiyor.

Berlin'de yılda bir kez ücretsiz büyük çöp toplama hizmeti

Koalisyon ön görüşmelerinde Berlin'in uzun süredir tartıştığı temizlik sorunu da gündeme geldi.

Özellikle sokaklara bırakılan eski mobilyalar, büyük ev eşyaları ve diğer hacimli atıklar kentte önemli bir sorun oluşturuyor.

Sol Partili Elif Eralp, yeni yönetimin kurulması durumunda vatandaşlara yılda bir kez ücretsiz büyük hacimli atık toplama hizmeti sunulacağını açıkladı.

Böylece eski koltuk, dolap ve benzeri eşyaların sokaklara bırakılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

Yeşillerin Berlin Eyalet Meclisi Grup Başkanı Werner Graf ise ambalaj vergisi getirilmesinin değerlendirileceğini söyledi.

Graf, Berlin'de ambalaj vergisi uygulanıp uygulanamayacağını inceleyeceklerini belirtti.

Bu verginin uygulanmasına yönelik henüz kesin bir karar alınmadı.

Antisemitizm konusunda ortak anlaşma

Koalisyon görüşmelerinin önündeki en hassas başlıklardan biri de antisemitizm tartışmaları oldu.

SPD ve Yeşiller, Sol Parti içerisinde yaşanan bazı olaylar nedeniyle bu konuda güvence verilmesini istemişti.

Üç parti, resmî ön görüşmeler başlamadan önce ortak bir ilke anlaşması imzaladı.

Anlaşmada Yahudi yaşamının korunması, İsrail'in var olma hakkının tanınması ve İsrail ile Filistin arasında iki devletli çözümün desteklenmesi benimsendi.

Bu yaklaşımda hem İsrail'in güvenliğinin hem de Filistinlilerin kendi kaderini tayin hakkının gözetilmesi gerektiği vurgulandı.

Ayrıca antisemitik davranışlar karşısında siyasi yaptırımlar uygulanması konusunda da uzlaşıldı.

Bu yaptırımlar arasında, gerekli görülmesi durumunda ilgili kişinin meclis grubundan çıkarılması da bulunuyor.

Elif Eralp, Yahudi toplumunun güvenliğini koruyacaklarını ve Yahudi düşmanlığıyla mücadele edeceklerini söyledi.

Eralp, aynı kararlılığın ırkçılık ve LGBTİ+ karşıtlığı gibi diğer ayrımcılık biçimleri için de geçerli olacağını belirtti.

Elif Eralp Berlin'in ilk Sol Partili Başbakanı olabilir

Görüşmelerin başarıyla sonuçlanması durumunda Berlin siyasetinde tarihî bir değişim yaşanabilir.

Sol Partili Elif Eralp, Berlin'in ilk Sol Partili Eyalet Başbakanı olma ihtimali bulunan isimlerden biri.

Eralp, basın toplantısında Berlin'deki farklı toplumsal kesimler arasında köprü kurmak istediklerini söyledi.

Toplumsal kutuplaşmayı azaltmanın yeni yönetimin temel hedeflerinden biri olması gerektiğini vurguladı.

Eralp, kentte yaşayan farklı toplulukların birbirinden ayrı değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek bütün kesimleri bir araya getiren bir siyaset anlayışını savundu.

Gözler kasım ayındaki koalisyon görüşmelerinde

SPD, Yeşiller ve Sol Parti arasındaki ön görüşmelerin tamamlanması, Berlin'de yeni bir yönetimin kurulması açısından önemli bir gelişme oldu.

Ancak taraflar henüz resmî koalisyon anlaşması imzalamadı.

Öncelikle üç partinin yetkili kurullarının müzakerelerin başlamasına onay vermesi gerekiyor.

Ardından kasım ayının başında hükûmet programı ve görev dağılımına ilişkin ayrıntılı görüşmeler yapılabilecek.

Tarafların en büyük sınavlarından biri, büyük emlak şirketlerinin konutlarının kamulaştırılması planının hukuki ve mali açıdan nasıl uygulanacağı olacak.

Özellikle 160 bin konutun kamu mülkiyetine geçirilmesi ve bunun için 16 milyar avroluk tazminat ödenmesi hedefi, Almanya genelinde yeni bir siyasi tartışmanın başlamasına yol açabilecek.

Plan hayata geçirilirse Berlin, büyük özel emlak şirketlerine ait konutların kamu mülkiyetine geçirilmesi konusunda Almanya'da daha önce görülmemiş büyüklükte bir uygulamaya imza atabilir.